Aynı gezgin, aynı valiz, aynı hafta. Ama Londra’ya inerseniz 42 litre bira getirebiliyorsunuz; Frankfurt’a inerseniz 16 litre.
Brexit sonrası Birleşik Krallık kendi muafiyet rejimini kurdu ve rakamlar Avrupa Birliği’ninkinden ciddi biçimde ayrıştı. Üstelik İngiltere tarafında, aşıldığında faturayı katlayan bir kural var: limiti geçerseniz yalnızca fazlasına değil, o kategorideki malların tamamına vergi ödüyorsunuz.
Bu yazıda iki rejimi resmî kaynaklarından yan yana koyduk.
Kısa cevap: alkolde İngiltere çok daha geniş
Birleşik Krallık’a (İngiltere, Galler ve İskoçya) girişte geçerli alkol muafiyetleri şöyle:
- Bira — 42 litre
- Sakin şarap — 18 litre
- Ve bunlara ek olarak, aşağıdakilerden biri:
- 4 litre — hacmen %22’nin üzerinde sert içkiler ve diğer likörler, ya da
- 9 litre — hacmen %22’ye kadar alkollü içecekler (bira ve sakin şarap hariç)
Son kategori bölünebiliyor: %22’ye kadar olan 9 litrelik hak, sert içki ve fortifiye şaraplar arasında paylaştırılabiliyor.
Aynı yolcunun Avrupa Birliği’ne AB dışından girerken sahip olduğu hak ise çok daha dar: 4 litre sakin şarap ve 16 litre bira, buna ek olarak ya 1 litre %22 üzeri sert içki ya da 2 litre fortifiye/köpüklü şarap. AB tarafındaki tüm eşikleri AB giriş muafiyetleri yazımızda derledik.
Fark küçük değil: birada 42’ye karşı 16 litre, sakin şarapta 18’e karşı 4 litre, sert içkide 4’e karşı 1 litre.
Tütünde rakamlar yakın, seçenek daha geniş
Birleşik Krallık’a girişte tütün muafiyeti şu seçeneklerden biri:
- 200 sigara
- 100 sigarillo
- 50 puro
- 250 gram tütün
- 200 adet — elektronik ısıtmalı tütün cihazları için tütün çubuğu
Bu kategoriler de bölünebiliyor: örneğin hakkın yarısını sigara, yarısını puro olarak kullanmak mümkün.
AB tarafındaki üst limit de 200 sigara ile aynı görünüyor. Ancak kritik fark orada değil: AB’de bazı üye devletler kara ve deniz yolcularına 40 sigaralık düşük limiti uygulayabiliyor. Yani karayoluyla Avrupa’ya giren bir yolcu, uçakla Londra’ya inen yolcunun beşte biri hakla giriş yapabiliyor.
Elektronik ısıtmalı cihaz çubuklarının ayrı bir kalem olarak sayılması ise Birleşik Krallık listesine özgü bir ayrıntı.
Diğer eşya: 390 sterlin, özel uçakta 270
Hediyelik eşya, giyim, elektronik ve benzeri ürünler için sınır 390 sterlin. Ancak bir istisna var: özel uçak ya da özel tekneyle geliyorsanız limit 270 sterline düşüyor.
AB tarafındaki karşılığı 300 avro, hava ve deniz yolcuları için 430 avro. İki rejimde de mantık aynı yönde işliyor: ulaşım biçiminiz muafiyetinizi değiştiriyor — ama yönü ters. AB’de uçakla gelmek limiti yükseltirken, Birleşik Krallık’ta özel uçakla gelmek düşürüyor.
17 yaş altına alkol ve tütün muafiyeti yok
Bu kural her iki rejimde de aynı. Birleşik Krallık’ın ifadesi net: 17 yaşından küçükseniz tütün ya da alkol için kişisel muafiyetiniz bulunmuyor. Dahası, bu ürünleri taşıyorsanız varıştan önce beyan etmeniz gerekiyor.
Aile olarak seyahat ederken “kişi başı” hesabı yaparken bu ayrımı atlamamak gerekiyor; çocukların hakkı sıfır.
En pahalı kural: kategorinin tamamına vergi
Yazının başındaki uyarı burada somutlaşıyor. Birleşik Krallık’ın kuralı şöyle: bir muafiyeti aşarsanız, o kategorideki malların tamamına vergi ve gümrük ödemeniz gerekiyor.
Bunun ne demek olduğunu bir örnekle görmek daha kolay. 200 sigara hakkınız varken 220 sigarayla geldiğinizi düşünün. Ödeme yalnızca fazladan getirdiğiniz 20 sigara için değil, 220 sigaranın tamamı için hesaplanıyor. Aynı mantık alkolde ve diğer eşyada da geçerli.
İkinci uyarı da bunun üstüne biniyor: beyan etmezseniz mallarınıza el konulabilir. Yani “fark edilmezse kâr” hesabı, hem vergi hem müsadere riskini birlikte taşıyor.
Ticari amaçlı mallar için ise durum daha net: kişisel muafiyet hiç yok.
Kuzey İrlanda ayrı bir başlık
Birleşik Krallık gümrük rehberi, muafiyetlerin nereye vardığınıza göre değiştiğini belirtiyor ve Büyük Britanya (İngiltere, Galler, İskoçya) ile Kuzey İrlanda için ayrı sayfalar sunuyor. Yukarıdaki rakamlar Büyük Britanya’ya varış içindir.
Rotanız Kuzey İrlanda üzerinden geçiyorsa, oraya özel kuralları ayrıca kontrol etmek gerekiyor — aynı ülkeye giriyor olsanız bile rejim aynı olmayabiliyor.
Yola çıkmadan
- Varış noktanıza göre hesap yapın. Londra ile Frankfurt aynı valiz için farklı limitler demek.
- Limiti hiç zorlamayın. Aşınca ceza fazlaya değil, kategorinin tamamına işliyor.
- Şüphedeyseniz beyan edin. Beyan etmemek müsadere riski doğuruyor.
- 17 yaş sınırını atlamayın. Çocuklar alkol ve tütün muafiyetine dahil değil.
- Özel uçak/tekne ile geliyorsanız eşya limitiniz 390 değil 270 sterlin.
- Vize tarafını ayrıca planlayın. Türk vatandaşları için Birleşik Krallık’ta ETA yeterli olmuyor; ayrıntısını UK ETA yazımızda ve eGate ve biyometrik sınır yazımızda anlattık.
- Hediyelik eşyanın içeriğine bakın. Mercan, deniz kabuğu ve fildişi gibi ürünler ayrı bir yasak rejimine tabi; CITES yazımızda derledik.
Türkiye’ye dönüşte geçerli limitleri gümrük limitleri yazımızda, gümrüksüz alışverişteki değişikliği ayrı bir yazıda, uçuş ve konaklama haklarınızı ise Seyahatte Haklar bölümünde bulabilirsiniz.
Özetle
Brexit sonrası Birleşik Krallık kendi muafiyet rejimini kurdu ve alkolde Avrupa Birliği’nden belirgin biçimde geniş: 42 litre bira, 18 litre sakin şarap ve ek olarak ya 4 litre %22 üzeri sert içki ya da 9 litre %22’ye kadar içecek — son kategori bölünebiliyor. AB’ye AB dışından girişte aynı kalemler 16 litre bira, 4 litre sakin şarap ve 1 litre sert içki düzeyinde. Tütünde Birleşik Krallık seçenekleri 200 sigara, 100 sigarillo, 50 puro, 250 gram tütün ya da 200 adet ısıtmalı tütün çubuğu; bunlar da bölünebiliyor. Diğer eşyada sınır 390 sterlin, özel uçak ya da tekneyle gelenlerde 270 sterlin. 17 yaş altına alkol ve tütün muafiyeti yok ve bu ürünler varıştan önce beyan edilmeli. En pahalı kural ise sonda: bir muafiyeti aşarsanız vergi yalnızca fazlaya değil, o kategorideki malların tamamına uygulanıyor; beyan edilmeyen mallara el konulabiliyor ve ticari mallar için kişisel muafiyet hiç bulunmuyor. Son olarak: bu rakamlar Büyük Britanya’ya varış içindir, Kuzey İrlanda ayrı bir rejime tabidir.
