Londra’daki akrabaya bir kalıp kaşar, biraz sucuk ya da annenin yaptığı kavurma. Türkiye’den İngiltere’ye giden valizlerin klasik içeriği.
Birleşik Krallık’ın resmî kuralı ise bu konuda net: Türkiye gibi ülkelerden gelirken et ve et ürünleri ile süt ve süt bazlı ürünler getirilemiyor. Ama aynı sayfada, hiç konuşulmayan ve şaşırtıcı derecede cömert bazı izinler de var — 20 kilograma kadar balık gibi.
Bu yazıda Büyük Britanya’ya gıda sokma kurallarını resmî kaynaktan, kalem kalem derledik.
Kısa cevap: kural, geldiğiniz ülkeye göre değişiyor
Rehberin ilk cümlesi çerçeveyi kuruyor: et, süt, balık ve diğer hayvansal ürünlere ilişkin kurallar, ürünü hangi ülkeden getirdiğinize bağlı.
İki ayrı rejim var:
- AB, İsviçre, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn, Faroe Adaları ve Grönland’dan gelenler.
- Bu ülkelerin dışındaki ülkelerden gelenler — Türkiye bu ikinci grupta.
Türkiye’den gelirken: neler yasak?
İkinci grup için kural doğrudan. Şunları getiremezsiniz:
- Et ya da et ürünleri
- Süt ya da süt bazlı ürünler — tek istisna: toz bebek sütü, bebek maması ya da tıbbi nedenle gereken özel gıdalar
Yani peynir, tereyağı, yoğurt, sucuk, pastırma, kavurma ve benzeri ürünlerin tamamı kapsam dışı. “Az miktarda” ya da “hediyelik” olması sonucu değiştirmiyor.
2 kilograma kadar getirilebilenler
Aynı bölümde, kişi başı 2 kilograma kadar izin verilen kalemler sayılıyor:
- Bal
- Toz bebek sütü, bebek maması ya da tıbbi nedenle gereken özel gıdalar (evcil hayvan maması dahil) — koşullu: kullanımdan önce soğutma gerektirmemeli ve markalı, açılmamış ambalajda olmalı (halihazırda kullanımda olanlar hariç)
- Canlı midye ya da istiridye
- Salyangoz — korunmuş ya da kabuğu çıkarılmış, pişirilmiş ve hazırlanmış olmalı
- Kurbağa bacağı — kurbağanın arka kısmı olmalı, derisi ve iç organları çıkarılmış hâlde
- Böcek proteini
Balıkta sınır çok daha geniş: 20 kilogram
Listenin en şaşırtıcı kalemi bu. Kişi başı toplam 20 kilograma kadar balık getirilebiliyor. Kapsama girenler:
- Taze balık — iç organları çıkarılmış olmalı
- Balık ürünleri
- İşlenmiş balık — kurutulmuş, pişirilmiş, kürlenmiş ya da tütsülenmiş olmalı
- Istakoz
- Karides
Et ve sütte sıfır tolerans varken balıkta 20 kilogramlık bir hakkın tanınması, kuralın mantığını da açıklıyor: mesele miktar değil, hayvan hastalığı riski.
Havyar ayrı bir konu
Bir kalem kendi başına duruyor: havyar getiremezsiniz — CITES izniniz yoksa. Yani havyar burada bir gıda değil, nesli tehlike altındaki türler rejiminin konusu. CITES kapsamındaki hediyelik ürünlerin tamamını CITES yasakları yazımızda derledik.
AB’den gelenler için de kısıt var
Bu, güncel ve çoğu kişinin bilmediği bir gelişme. AB, İsviçre, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn, Faroe Adaları ve Grönland’dan gelirken kişisel kullanım için balık, kümes hayvanı (tavuk, ördek, kaz ve bu etlerden yapılan ürünler) ile yumurta ve bal gibi diğer hayvansal ürünler getirilebiliyor.
Ancak rehber şunu ekliyor: AB’de yakın zamanda yaşanan ve süregelen hayvan hastalığı salgınları nedeniyle, çoğu et ve tüm süt ürünlerinin getirilmesine kısıtlama uygulanıyor.
Bu kısıtlama kapsamında getirilemeyenler tek tek sayılmış: peynir, süt ve tereyağı ile yoğurt gibi süt ürünleri, domuz eti, sığır eti, kuzu, koyun, keçi, geyik eti ve bu etlerden yapılan diğer ürünler — örneğin sosisler.
Yani Avrupa’dan İngiltere’ye geçerken de peynir taşımak şu an mümkün değil. Kuralın salgına bağlı olması, kısa sürede değişebileceği anlamına da geliyor; seyahatten önce güncel sayfayı kontrol etmek bu yüzden önemli.
Hiç kısıtlama olmadan getirilebilenler
Rehber, herhangi bir ülkeden, hiçbir kısıtlama olmaksızın getirilebilecekleri de listeliyor:
- Ekmek — ancak et ya da süt ürünüyle doldurulmuş sandviçler hariç
- Taze kremasız kekler
- Bisküviler
- Çikolata ve şekerleme — ancak çok miktarda işlenmemiş süt bileşeni içerenler hariç
- Makarna ve erişte — et ya da et ürünleriyle karıştırılmış veya doldurulmuş olanlar hariç
- Ambalajlı çorba, et suyu ve çeşniler
- İşlenmiş ve ambalajlı bitkisel ürünler — paketli salatalar ve dondurulmuş bitkisel materyal gibi
- Az miktarda hayvansal ürün içeren gıda takviyeleri — balık yağı kapsülleri gibi
Bu liste pratikte şunu söylüyor: hediyelik olarak kuru ve işlenmiş ürünler güvenli alan; taze ve hayvansal olanlar değil.
Meyve, sebze ve evcil hayvan maması
İki ek başlık daha var. Meyve ve sebzelerin çoğunu, bitki sağlığı (fitosaniter) sertifikanız yoksa getiremiyorsunuz.
Evcil hayvan mamasında ise ölçüt içeriği: domuz, sığır, koyun, keçi ya da geyikten elde edilen et veya diğer hayvansal ürünleri içeren mama getirilemiyor. Buna karşılık başka içeriklerle yapılmış mama — örneğin tavuk — üreticinin adı ve adresiyle ticari olarak ambalajlanmışsa getirilebiliyor; sınır kişi başı 2 kilogram.
Yola çıkmadan
- Et ve sütü valizden çıkarın. Türkiye’den gelirken bu iki kategori tümüyle kapalı.
- Hediyelikte kuru ve işlenmişi tercih edin. Bisküvi, çikolata, ambalajlı çeşni serbest alanda.
- Balık hakkını hatırlayın. Kişi başı 20 kilogram, ama taze balığın iç organları çıkarılmış olmalı.
- Havyarı gıda sanmayın. CITES izni olmadan getirilemiyor.
- Bebek ve tıbbi gıdalarda ambalaj şartına dikkat. Markalı, açılmamış ve soğutma gerektirmeyen olmalı.
- Kuzey İrlanda’ya gidiyorsanız ayrı kurallara bakın. Aynı ülke, farklı rejim.
- Kuralın salgına bağlı olduğunu unutmayın. AB tarafındaki kısıtlar değişebilir.
Alkol, tütün ve eşya değeri muafiyetlerini İngiltere giriş muafiyetleri yazımızda, AB tarafındaki gıda yasağını AB’ye gıda sokma yazımızda, Türkiye’ye dönüşteki limitleri ise gümrük limitleri yazımızda derledik.
Vize ve sınır tarafını UK ETA yazımızda ve eGate yazımızda, uçuş ve konaklama haklarınızı ise Seyahatte Haklar bölümünde bulabilirsiniz.
Özetle
Büyük Britanya’ya gıda sokma kuralları geldiğiniz ülkeye göre değişiyor ve Türkiye, AB dışı grupta yer alıyor. Bu gruptan gelirken et ve et ürünleri ile süt ve süt bazlı ürünler getirilemiyor; tek istisna toz bebek sütü, bebek maması ve tıbbi nedenle gereken özel gıdalar. Kişi başı 2 kilograma kadar izin verilenler: bal, koşullu olarak bebek ve tıbbi gıdalar (evcil hayvan maması dahil), canlı midye ve istiridye, salyangoz, kurbağa bacağı ve böcek proteini. Balıkta sınır çok daha geniş: kişi başı toplam 20 kilogram — taze balığın iç organları çıkarılmış, işlenmiş balığın kurutulmuş, pişirilmiş, kürlenmiş ya da tütsülenmiş olması şartıyla; ıstakoz ve karides de dahil. Havyar ise CITES izni olmadan getirilemiyor. AB, İsviçre, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn, Faroe Adaları ve Grönland’dan gelenler balık, kümes hayvanı, yumurta ve bal getirebiliyor; ancak süregelen hayvan hastalığı salgınları nedeniyle çoğu et ve tüm süt ürünleri kısıtlanmış durumda — peynir, süt, tereyağı, yoğurt, domuz, sığır, kuzu, koyun, keçi ve geyik eti dahil. Kısıtlamasız serbest olanlar ise ekmek, kremasız kek, bisküvi, çikolata, makarna, ambalajlı çorba ve çeşniler, işlenmiş bitkisel ürünler ve balık yağı kapsülü gibi takviyeler.



