Polonya · 11 gezilecek yer
Krakow, Polonya'nın eski başkenti ve ülkenin en çok ziyaret edilen şehirlerinden biridir; Vistül Nehri kıyısında kurulan tarihi merkezi 1978'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan ilk 12 yerden biridir. II. Dünya Savaşı'nda büyük ölçüde tahrip olmadan kalan şehir, ortaçağ meydanları, gotik kiliseleri ve kraliyet tarihiyle Orta Avrupa'nın en zengin kültürel merkezlerinden biri olarak öne çıkar.
13. yüzyılda düzenlenen bu meydan, yaklaşık 40.000 metrekarelik alanıyla Avrupa'nın en büyük ortaçağ kent meydanı kabul edilir. Çevresini saran renkli burjuva evleri, kafeler ve at arabalarıyla şehrin kalbi konumundadır.
Meydanın tam ortasında yer alan bu rönesans dönemi yapısı, ortaçağdan beri tekstil ve baharat ticaretinin merkezi olmuştur. Bugün alt katında hediyelik eşya ve el sanatları tezgahları, üst katında ise Polonya resim sanatı galerisi bulunur.
Farklı yüksekliklerdeki iki kulesiyle tanınan gotik tuğla kilise, Veit Stoss tarafından yapılan ünlü ahşap oyma sunağıyla ünlüdür. Her saat başı yüksek kuleden çalınan hejnał trompet ezgisi, 13. yüzyıldaki bir baskını anan yarım kalan bir melodidir.
Vistül Nehri'ne hakim tepede yükselen bu kraliyet sarayı, yüzyıllarca Polonya krallarının resmi ikametgahı olmuştur. Rönesans avlusu, devlet dairesi salonları ve zengin sanat koleksiyonuyla ülkenin en önemli tarihi yapılarından biridir.
Aynı tepede kalenin bitişiğinde yer alan katedral, yüzyıllar boyunca Polonya krallarının taç giyme törenlerine ve defin törenlerine ev sahipliği yapmıştır. Yeraltındaki kraliyet mezar odaları ve altın kubbeli Sigismund Şapeli ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken bölümlerdir.
Ortaçağda bağımsız bir kent olarak kurulan Kazimierz, 15. yüzyıldan itibaren Krakow'un Yahudi cemaatinin yerleşim merkezi haline gelmiştir. Bugün eski sinagogları, dar sokakları ve bohem kafeleriyle şehrin en özgün semtlerinden biri olup Schindler'in Listesi filminin bazı sahnelerine de mekan olmuştur.
Alman sanayici Oskar Schindler'in binlerce Yahudi işçiyi çalıştırarak hayatlarını kurtardığı emaye fabrikasının binasında kurulan müze, Nazi işgali altındaki Krakow'un günlük yaşamını anlatır. Sürükleyici sergileri ve dönemin belgeleriyle şehrin savaş dönemi tarihini derinlemesine aktarır.
15. yüzyıl sonunda inşa edilen dairesel Barbakan, Avrupa'da günümüze ulaşan en iyi korunmuş kale tahkimatlarından biridir ve şehri savunan surlar sistemine bağlıdır. Yakınındaki Floriana Kapısı ise eski surlardan kalan az sayıdaki girişten biri olup tarihi merkeze açılan sembolik bir kapıdır.
19. yüzyıl başında eski şehir surlarının yıkılmasının ardından onların yerine düzenlenen bu yeşil kuşak, tarihi merkezi halka şeklinde çevreler. Ağaçlıklı yürüyüş yolları ve heykelleriyle hem yerel halkın hem ziyaretçilerin dinlenme alanıdır.
Şehir merkezine yaklaşık 15 kilometre uzaklıkta bulunan ve yüzyıllarca kesintisiz işletilen bu tuz madeni, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alır. Yer altındaki tuzdan oyulmuş şapeller, heykeller ve gölleriyle dünyanın en özgün yeraltı yapılarından biri kabul edilir.
Krakow'a yaklaşık 70 kilometre uzaklıktaki Oświęcim kasabasında bulunan bu eski Nazi toplama ve imha kampı, İkinci Dünya Savaşı'nda milyonlarca insanın öldürüldüğü yerdir ve bugün bir anma müzesi olarak korunmaktadır. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan alan, insanlık tarihinin en karanlık dönemlerinden birini belgeleyen sessiz ve düşündürücü bir ziyaret sunar.
Krakow'a ulaşım genellikle şehrin yaklaşık 15 kilometre batısındaki Krakow-Balice/Jan Paweł II Havalimanı üzerinden sağlanır; havalimanından merkeze tren yaklaşık 20 dakika sürer, ayrıca Krakow Główny tren garı şehirlerarası ve uluslararası seyahat için ana istasyondur. Tarihi merkez (Stare Miasto) tamamen yürünebilir büyüklükte olduğundan çoğu gezgin otel-meydan arası mesafeyi rahatlıkla yaya kat eder, biraz uzak noktalar için ise MPK'nın tramvay ve otobüs ağı kullanılabilir. Ziyaret için en ideal dönemler kalabalığın ve fiyatların daha makul olduğu ilkbahar (nisan-mayıs) ile sonbahardır (eylül-ekim); yaz ayları sıcak ve kalabalık olurken, kış soğuk fakat Ana Meydan'daki Noel pazarıyla ayrı bir atmosfer sunar. Polonya, Avro bölgesinde olmadığından ödemeler euro değil Polonya zlotisi (PLN) ile yapılır ve genel olarak Batı Avrupa'ya kıyasla oldukça uygun fiyatlıdır. Mutfak açısından pierogi (mantı benzeri hamur işi), ekşi çavdar mayasıyla hazırlanan żurek çorbası, sokak lezzeti obwarzanek simidi, lahana ve etli bigos yahnisi ile öğrenci usulü zapiekanka denenmesi gereken lezzetler arasındadır; yerel votka ve Polonya biraları da damak tadına eşlik eder. Wieliczka Tuz Madeni ve Auschwitz-Birkenau gibi şehir dışındaki yerler için organize günübirlik turlar tercih edilebilir; Auschwitz-Birkenau ziyareti sırasında sessiz, saygılı bir tutum ve rehberli bilgilendirici anlatım özellikle önerilir.
Saraybosna'dan Paris'e uçarak başlayan Avrupa rotasının ilk ayağı — Paris, Lüksemburg ve Frankfurt'ta günü gününe harcama dökümü ve pratik gezi notları.
Osmanlı, Polonya haritadan silindiğinde paylaşımı tanımayan devletlerden biriydi. "Lehistan sefiri henüz gelmedi" anlatısının gerçekliğini ve İstanbul'daki Polonezköy'ü inceliyoruz.