Kısa cevap: Türkiye-AB vize serbestisi süreci 10 yılı aşkın süredir devam ediyor, 72 kriterden 66'sı tamamlandı ve geriye 6 kriter kaldı. 8-9 Ağustos 2026'da Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın yaptığı açıklama, sürecin yıllardır süren durağanlığının ardından yeniden hareketlendiğinin ilk somut işareti oldu.

Yılmaz, kalan 6 kriter için Dışişleri, Adalet ve İçişleri bakanlıklarının koordinasyonunda yeni bir çalışma kurulu kurulduğunu açıkladı. Aynı konuşmada "AB'den de siyasi irade bekliyoruz, onların da atması gereken adımlar var" diyerek topun sadece Ankara'nın sahasında olmadığını vurguladı ve kişisel verilerin korunmasına dair mevzuat uyumunun en kritik başlıklardan biri olduğunun altını çizdi. Türkiye basınında geniş yer bulan bu açıklama, resmi düzeyde yıllardır ilk kez somut bir kurumsal adım (yeni çalışma kurulu) içeriyor olmasıyla dikkat çekiyor.

Süreç aslında ne zaman başladı?

Türkiye-AB Vize Serbestisi Diyaloğu, 16 Aralık 2013'te Geri Kabul Anlaşması'nın imzalanmasıyla eş zamanlı olarak başladı. Yani bu, yeni bir konu değil — 10 yılı aşkın süredir masada olan, zaman zaman hız kazanan zaman zaman durağanlaşan bir diplomatik süreç. Sürecin nasıl başladığını ve yıllar içindeki seyrini merak edenler için hazırladığımız ayrıntılı tarihçe yazısına göz atabilirsiniz.

72 kriterden 66'sı tamam: geriye ne kaldı?

Türkiye'nin vize serbestisi elde etmesi için tamamlaması gereken yol haritası toplam 72 kriterden oluşuyor. Bunların 66'sı bugün itibarıyla tamamlanmış durumda. Geriye kalan 6 kriter şöyle sıralanabilir:

  • Terörle Mücadele Yasası'nın AB standartlarına göre güncellenmesi (terör tanımının daraltılması)
  • Europol ile operasyonel işbirliği anlaşmasının imzalanması
  • GRECO (Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu) tavsiyelerinin tam uygulanması
  • Kişisel verilerin korunmasına dair mevzuatın AB standartlarına getirilmesi
  • Tüm AB üyesi ülkelerle adli işbirliğinin sağlanması
  • Geri Kabul Anlaşması'nın tam ve etkin şekilde uygulanması

Bu maddelerden bazıları teknik düzenlemeler gerektirirken, bazıları — özellikle tüm AB üyeleriyle adli işbirliği maddesi — siyasi hassasiyetler barındırıyor. Türkiye'nin Kıbrıs Cumhuriyeti'ni tanımaması, bu kriterin diğerlerine kıyasla daha karmaşık bir diplomatik zemine oturmasına neden oluyor. Kalan kriterlerin her birini ayrı ayrı ele aldığımız bir yazı da yakında serimizde yer alacak.

Vize serbestisi ile karıştırılan bir gelişme: cascade kuralı

15 Temmuz 2025'te AB, Schengen vizesine başvuran Türk vatandaşları için "cascade" ya da kademeli kural olarak bilinen daha esnek bir uygulamayı kabul etti. Bu düzenleme, düzenli seyahat geçmişi olan başvuru sahiplerine daha uzun süreli çok girişli vizeler verilmesini kolaylaştırıyor. Ancak dikkat: bu, tam vize serbestisi ile aynı şey DEĞİL. Cascade kuralı mevcut vize başvuru sürecini iyileştiren ayrı bir uygulama; vize serbestisi ise vizenin tamamen kaldırılması anlamına geliyor. Bu iki kavram arasındaki farkı ve cascade kuralının pratikte nasıl işlediğini bu yazımızda detaylı olarak ele aldık.

Somut bir tarih var mı?

Sosyal medyada ve bazı yorumlarda zaman zaman "2028'de vize serbestisi geliyor" gibi iddialar dolaşıyor. Ancak ne Ankara'dan ne de Brüksel'den bu yönde resmi, doğrulanmış bir hedef tarih açıklaması bulunuyor. Sürecin karmaşıklığı ve geçmişteki durağanlık dönemleri göz önüne alındığında, kesin bir tarih beklemek yerine sürecin ilerleyişini kriter kriter takip etmek daha gerçekçi bir yaklaşım.

Bu yazı dizisinde neler var?

Vize serbestisi konusu tek bir yazıyla özetlenemeyecek kadar çok katmanlı. Bu nedenle dijigezgin.com olarak konuyu farklı açılardan ele alan bir yazı dizisi hazırlıyoruz. Serinin ilk aşamasında şu yazılara ulaşabilirsiniz:

İlerleyen dönemde kalan 6 kriterin her birini, KVKK ile AB veri koruma mevzuatı arasındaki farkları, Geri Kabul Anlaşması'nın işleyişini, ETIAS sistemiyle ilişkiyi ve ilk defa başvuracaklar için pratik bilgileri de ayrı yazılarla ele alacağız. Bu arada mevcut Schengen vize sürecinin nasıl işlediğini merak edenler güncel Schengen vizesi rehberimize, Türk pasaportunun genel gücünü merak edenler ise bu yazımıza göz atabilir.

Sonuç olarak: Ağustos 2026'daki gelişme, vize serbestisinin yarın gerçekleşeceği anlamına gelmiyor. Ancak yıllardır sessiz kalan bir dosyanın yeniden resmi gündeme taşınması, takip etmeye değer bir dönüm noktası. Bu seride süreci adım adım, abartısız ve doğrulanabilir kaynaklara dayanarak izlemeye devam edeceğiz.

Sıkça Sorulan Sorular

Vize serbestisi için resmi bir başvuru tarihi var mı?

Hayır. 8-9 Ağustos 2026'daki açıklama yeni bir çalışma kurulunun kurulduğunu bildiriyor, ancak kalan 6 kriterin ne zaman tamamlanacağına dair bağlayıcı bir tarih içermiyor. Bu konuyu ayrıca 2028 beklentisini değerlendirdiğimiz yazımızda ele aldık.

Şu an elimde Schengen vizesi varsa vize serbestisi beni nasıl etkiler?

Vize serbestisi henüz yürürlükte olmadığı için bugün için değişen bir şey yok; mevcut vizenizle seyahatlerinize devam edebilirsiniz. Serbestlik yürürlüğe girdiğinde elde bulunan vizelerin durumu bu yazımızda ayrıntılı ele alınıyor.

Vize serbestisi tüm Türk vatandaşlarını aynı anda mı kapsayacak?

Evet, yürürlüğe girdiğinde sıradan pasaport sahibi tüm Türk vatandaşları için geçerli olacak; hususi ve hizmet pasaport sahipleri için ise zaten büyük ölçüde var olan bir uygulamanın resmileşmesi anlamına gelecek.